Alkohole i drinki, kompendium wiedzy i przepisy na drinki - Open Bar

Pij odpowiedzialnie!

Alkoholizm

Termin alkoholizm odnosi się do choroby znanej jako zespół uzależnienia od alkoholu (alcohol dependance syndrom). Problemy alkoholowe występują w różnej postaci, od łagodnej i denerwującej („picie na akord” – binge drinking, nadużywanie alkoholu) do zagrażającej życiu. Pomimo tego, że uzależnienie od alkoholu (alkoholizm) jest najpoważniejszym stadium, trzeba pamiętać o tym, że mniej poważne problemy alkoholowe również mogą być niebezpieczne.

Typy problemów alkoholowych

Najczęstsze problemy alkoholowe obejmują:

„Picie na akord” (binge drinking)
Naukowcy często definiują binge drinking jako wypicie w stosunkowo krótkim czasie (przez jeden wieczór, weekend) pięciu lub więcej drinków przez mężczyzn i trzech lub więcej drinków przez kobiety. Organizm w tym czasie przyjmuje więcej niż połowę rekomendowanej tygodniowej dawki alkoholu. Inaczej mówiąc binge drinking to po prostu picie alkoholu aby się upić. Jest to najczęstszy problem występujący u osób młodych pomiędzy 18 a 21 rokiem życia i dotyczy zazwyczaj studentów.

Osoby określane jako binge drinkers częściej powodują uszkodzenie mienia w akademikach, mają problemy z prawem, opuszczają zajęcia, mają kaca czy doznają urazów. Studenci mieszkający w akademikach z wysokim wskaźnikiem binge drinking doświadczają więcej incydentów z napaściami oraz natarciami na tle seksualnym.

Nadużywanie alkoholu
Binge drinking staje się nadużywaniem alkoholu, kiedy ktoś nie przestaje pić pomimo ciągłych kłopotów społecznych, interpersonalnych czy problemów z prawem. Co więcej, nadużywanie alkoholu oznacza potrzebę picia coraz większej ilości alkoholu by się upić. Z kolei od alkoholizmu różni się tym, że nie oznacza ekstremalnie silnego pragnienia alkoholu, utraty kontroli czy uzależnienia fizycznego.

Nadużywanie alkoholu jest zdefiniowane jako wzorzec picia, któremu towarzyszy w ciągu 12-miesięcznego okresu co najmniej jedna z poniższych sytuacji:

     - Niewywiązywanie się z głównych obowiązków w pracy, szkole czy w domu.
     - Picie w sytuacjach fizycznie niebezpiecznych, takich jak prowadzenie samochodu
       czy obsługiwanie maszyny.
     - Powtarzające się problemy z prawem związane z piciem alkoholu, takie jak
       aresztowanie za prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu, czy
       zranienie kogoś będąc pijanym.
     - Ciągłe picie pomimo trwających problemów osobistych, które są spowodowane lub
       pogłębione przez alkohol.

Pomimo tego, że nadużywanie alkoholu znacznie różni się od alkoholizmu, należy zauważyć, że alkoholicy doświadczają wiele skutków, które są spowodowane nadużywaniem alkoholu.

Uzależnienie od alkoholu
Nadużywanie alkoholu staje się uzależnieniem od alkoholu, kiedy osoby pijące zaczynają doświadczać „głodu” alkoholowego, utraty panowania nad swoim piciem, objawów abstynencyjnych (wymioty, pocenie się, drgawki oraz złość, kiedy nie piją po okresie picia przez dłuższy czas i w dużych ilościach) i zwiększonej tolerancji alkoholu, tzn. muszą pić więcej aby osiągnąć ten sam efekt upojenia. Uzależnienie od alkoholu jest przewlekłą i często postępującą chorobą, która przejawia się w silnej potrzebie picia pomimo powtarzających się problemów.

Przyczyny alkoholizmu

Nie da się jednoznacznie określić przyczyny alkoholizmu. Najpierw należy jednak odpowiedzieć na pytanie czy choroba ta jest dziedziczna. Coraz więcej dowodów wskazuje na genetyczne i biologiczne predyspozycje do tej choroby, jednak jest to stwierdzenie bardzo kontrowersyjne. Alkoholizm na ogół jest cechą rodzinną i czynniki genetyczne częściowo ją wyjaśniają. Obecnie, naukowcy uważają, że gen D2 receptor dopaminy, odziedziczony w pewnej formie, może zwiększyć podatność osoby na rozwinięcie alkoholizmu.

Trzeba jednak pamiętać o tym, że ryzyko nie jest przeznaczeniem. Dziecko rodziców alkoholików nie będzie automatycznie alkoholikiem, a także osoba z rodziny, w której problemy alkoholowe nie występowały może stać się uzależniona od alkoholu.

Środowisko, w którym człowiek żyje, tzn. wpływ przyjaciół, podwyższone poziomy stresu, nieodpowiednie mechanizmy radzenia sobie w trudnych sytuacjach, łatwość w zdobyciu alkoholu, także mogą mieć wpływ na picie i rozwój alkoholizmu. Co więcej, czynniki wpływające na początkowe picie alkoholu mogą różnić się od tych, które je utrzymuje, kiedy choroba się rozwinie. Wciąż jednak np. pomoc społeczna może uchronić osoby znajdujące się w grupie podwyższonego ryzyka przed problemami alkoholowymi.

Objawy alkoholizmu

Jest wiele objawów problemów alkoholowych. Alkoholizm jest uważany za chorobę postępującą, co oznacza, że objawy i skutki picia alkoholu stają się coraz poważniejsze w miarę upływu czasu.

Pijący alkohol mogą najpierw ukazywać wczesne oznaki problemu, które później mogą się przekształcić w objawy nadużycia alkoholowego. Jeśli picie jest kontynuowane, mogą się one przekształcić w objawy alkoholizmu lub nadużycia alkoholowego.

Wczesne oznaki problemu
Wczesne oznaki problemu obejmują częste upojenia alkoholowe, powtarzalne upijanie się dużą ilością alkoholu i picie w niebezpiecznych sytuacjach, np. podczas prowadzenia samochodu. Inne wczesne oznaki alkoholizmu obejmują upijanie się do nieprzytomności, czy drastyczną zmianę w zachowaniu podczas picia, jak np. stawanie się złym lub agresywnym.

Objawy nadużywania alkoholu
Najważniejsze objawy nadużywania alkoholu występują wtedy, kiedy ktoś nie przestaje pić nawet wtedy, kiedy picie osiąga poziom, który wywołuje powtarzające się problemy. Należą do nich:

Zdrowie Nie przerwanie picia mimo problemów zdrowotnych spowodowanych przez picie
Kwestie finansowe

Późne płacenie rachunków

Niemożność śledzenia co się dzieje z pieniędzmi

Kwestie prawne Prowadzenie samochodu pod wpływem alkoholu
Niebezpieczne zachowanie Narażanie siebie lub innych na niebezpieczeństwo
Praca lub szkoła

Nie przerwanie picia pomimo zdania sobie sprawy z tego, że praca lub szkoła jest zagrożona

Opuszczanie pracy lub szkoły lub spóźnianie się z powodu spożycia alkoholu

Rodzina i przyjaciele

Uczucie rozdrażnienia, kiedy inni ludzie komentują lub krytykują zwyczaje alkoholowe

Wyrzuty sumienia lub uczucie winy po piciu

Zawieranie dziwnych, budzących wątpliwość znajomości lub przebywanie w niezwykłych miejscach podczas picia

Życie społeczne

Dopasowywanie dnia do picia

Skupianie czynności rekreacyjnych wokół zdobywania alkoholu, picia lub dochodzenia do siebie po spożyciu alkoholu

Picie w samotności lub w ukryciu.

Objawy alkoholizmu
Wiele oznak i objawów nadużywania alkoholu nakłada się z objawami uzależnienia alkoholowego. Jest jedynie cienka granica między nimi, a przekroczenie jej występuje kiedy osoba staje się zależna od alkoholu. Alkoholik nie jest w stanie kontrolować swojego picia, pogłębia tolerancję alkoholu, która z biegiem czasu wymaga od niego picia coraz większej ilości alkoholu by osiągnąć ten sam efekt, będzie także zazwyczaj doświadczał objawów abstynencyjnych kiedy nie pije. Kiedy nadużywanie alkoholu osiągnie poziom uzależnienia alkoholowego, alkoholik doświadcza głównie objawów:

Głód alkoholowy

Silne i przytłaczające pragnienie picia alkoholu w określonym czasie lub następnego ranka

Stwarzanie zwyczaju picia drinka przed, podczas lub po obiedzie i stawanie się rozdrażnionym, gdy zwyczaj ten jest przerwany lub zakwestionowany

Tolerancja

Tendencja do picia więcej niż było zamierzone aby uzyskać ten sam efekt, lub trudność w przestaniu picia kiedy się już zacznie

Konsumowanie dużej ilości alkoholu, podczas gdy nie wygląda się na bycie pod wpływem alkoholu

Skutki odbijające się na pamięci i motywacji

Kłopoty z pamiętaniem rozmów lub zobowiązań; czasami nazywane „urwaniem filmu”

Utrata zainteresowania czynnościami i hobby, które sprawiało wcześniej przyjemność

Skutki alkoholizmu

Skutki zdrowotne i oddziaływanie alkoholizmu na zachowanie
Krótkotrwałe spożywanie alkoholu może mieć następujące skutki w zależności od ilości skonsumowanego alkoholu:

     - Zrelaksowanie, dobre samopoczucie
     - Utrata zahamowań i upośledzona ocena sytuacji
     - Zawroty głowy, nieostre widzenie i niewyraźne mówienie
     - Nieskoordynowane ruchy i zwiększony czas reakcji
     - Utrata przytomności a nawet śmierć

Długotrwałe spożywanie alkoholu może spowodować następujące poważne komplikacje zdrowotne, które mogą w zasadzie wpłynąć na każdy organ ciała:

Społeczne skutki alkoholizmu
Nadużywanie alkoholu i uzależnienie od alkoholu mają znaczący wpływ na społeczeństwo. Skutek można zaobserwować w zmniejszonej wydajności i obecności w pracy, zwiększonych kosztach opieki zdrowotnej, i często odgrywa rolę w zwiększonej ilości sytuacji związanych z przemocą domową i innymi aktami przemocy.

Czy jestem uzależniony/a od alkoholu? Oznaki problemu

Jak można stwierdzić, czy ty lub ktoś bliski może mieć problem z alkoholem? Odpowiadając na poniższe 4 pytania możesz się tego dowiedzieć. (Aby zapamiętać te pytania, zauważ że pierwsze litery kluczowych słów w każdym pytaniu składają się na słowo „CAGE” (klatka):

     - Czy myślałeś kiedyś o tym, że powinieneś ograniczyć spożycie alkoholu? (Cut down
       on your drinking)
     - Czy ludzie denerwują Cię krytykując twoje picie? (Annoyed by criticising your
       drinking)
     - Czy kiedykolwiek czułeś się źle lub winny przez picie? (Felt bad or Guilty about your
       drinking)
     - Czy kiedykolwiek jako pierwszą czynność wykonaną rano wypiłeś/aś drinka aby
       uspokoić nerwy i pozbyć się kaca? (Eye opener)

Jakakolwiek odpowiedź twierdząca na powyższe pytania sugeruje możliwy problem alkoholowy. Jeśli odpowiedziałeś twierdząco na więcej niż jedno pytanie, jest wysokie prawdopodobieństwo, że problem istnieje.

W którejkolwiek sytuacji, ważne jest to abyś od razu odwiedził/a swojego lekarza aby przedyskutować odpowiedzi na te pytania. Lekarz pomoże ci ustalić czy masz problem alkoholowy i, jeśli okaże się, że tak, zaleci najlepsze dla ciebie działanie w tej sprawie.

Nawet jeśli odpowiedziałeś/aś „nie” na wszystkie powyższe pytania, a doświadczasz problemów w pracy, zdrowotnych, z partnerem, lub z prawem związanych z alkoholem, nadal powinieneś szukać fachowej pomocy.

Skutki nadużywania alkoholu mogą być bardzo poważne – nawet śmiertelne – zarówno dla ciebie jak i dla innych.

Leczenie choroby alkoholowej

Nie ma lekarstwa na alkoholizm.

Alkoholizm jest chorobą, którą można leczyć. Ważne jest jednak to, że zostaje ona do końca życia i nigdy alkoholik się z niej do końca nie wyleczy. Jest dostępnych wiele możliwości i programów leczenia wspierających alkoholików, którzy zdecydowali się na uzyskanie pomocy. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że nie ma lekarstwa na tę chorobę w sensie farmakologicznym.

Bez względu na to jak ktoś został zdiagnozowany jako uzależniony od alkoholu, czy też jak się zorientował, że ma poważny problem alkoholowy, pierwszym krokiem w kierunku leczenia jest szczera chęć uzyskania pomocy. Alkoholikom, którzy są zmuszani do leczenia przez otoczenie lub przez okoliczności, rzadko się udaje na dłuższą metę.

Większość alkoholików, którzy szukają pomocy z własnej woli mają przynajmniej jedną chwilę załamania i zwątpienia zanim dojdą do stanu długotrwałej trzeźwości.

     - Abstynencja alkoholowa
Prawie wszyscy alkoholicy, którzy nałogowo pili duże ilości alkoholu, doświadczą pewne objawy abstynencji alkoholowej, kiedy nagle przestaną pić. Objawy te mogą występować w postaci łagodnych dreszczy i dyskomfortu aż po zagrażające życiu delirium tremens, które może obejmować mętlik w głowie, zagubienie, halucynacje, drgawki, zachwiania równowagi i śmierć.

Pijący przez długi czas, którzy postanowią się wycofać z tego nałogu, powinni najpierw poszukać pomocy medycznej. Około 95% alkoholików doświadcza łagodnych objawów abstynencyjnych, które mogą być leczone ambulatoryjnie, natomiast 5% doświadcza silnych objawów i powinni być leczeni w szpitalu lub innej instytucji specjalizującej się w odtruciach.

Leczenie odwykowe obejmuje abstynencję alkoholową w kontrolowanych warunkach i pod stałą obserwacją czynności życiowych i innych objawów abstynencyjnych.

     - Rehabilitacja i leczenie
Proces odtrucia alkoholowego trwa od 3 do 7 dni, po upłynięciu których uzależnienie od alkoholu występuje przede wszystkich na płaszczyźnie psychologicznej, a nie fizycznej czy chemicznej. Celem po odtruciu jest to, by zapobiec ponownemu nadużywaniu alkoholu.

Wiele ośrodków oferuje rehabilitacje poalkoholową i leczenie, od krótkoterminowych hospitalizacji pacjenta w odpowiednich ośrodkach aż po długoterminowe leczenie ambulatoryjne, terapie. Celem tych zabiegów jest pomoc alkoholikowi nauczyć się by utrzymać się w trzeźwości i oprzeć się pragnieniu wypicia.

     - Leczenie farmaceutyczne
Pomimo tego, że nie ma „magicznej pigułki”, która mogłaby wyleczyć alkoholizm, jest parę leków, które są używane by pomóc alkoholikom, którzy przestali pić, utrzymać się w trzeźwości.

               - Antabuse (disulfiram) działa jako środek powstrzymujący, wręcz
                 odstraszający od picia alkoholu sprawiając, że osoba wypijąca alkohol,
                 poczuje się niedobrze, będzie miała mdłości.
               - Naltrexone (Revia) hamuje wpływ alkoholu na mózg i obniża pragnienie
                 alkoholu.
               - Acamprosate (Campral) łagodzi cierpienie i dyskomfort, którego
                 doświadczają alkoholicy gdy przestają pić.

     - Grupy wsparcia
Najstarszą i najbardziej znaną metodą leczenia alkoholizmu są Anonimowi Alkoholicy AA, zgrupowanie kobiet i mężczyzn, którzy dzielą się między sobą swoimi doświadczeniami, siłą i nadzieją by rozwiązać swój wspólny problem i pomóc innym wyjść z alkoholizmu. Uczestnictwo w AA jest darmowe.

Badania naukowe pokazały, że uczestnictwo w grupach wsparcia, połączone z innymi próbami leczenia, jest bardziej skuteczne w pomaganiu alkoholikom pozostać trzeźwym niż samo uczestnictwo.

Gdzie się zgłosić gdy mam problem alkoholowy?

     - Dnia 29 czerwca 1993 została powołana na podstawie zarządzenia Ministra Zdrowia
       i Opieki Społecznej Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów
       Alkoholowych. Oficjalna strona tej agencji to: www.parpa.pl
     - Baza adresów związanych z chorobą alkoholową i alkoholizmem:
       www.informator.niepije.pl/catalog.php
     - Oficjalna strona Polskiej Rady Ruchu Abstynenckiego: www.prra.pl
     - Aby znaleźć specjalistę w swoim mieście wejdź na stronę:
       www.zumi.pl/namapie.html?qt=alkoholizm&loc=&Submit=Szukaj
     - Ważne telefony zaufania:
               - Adresy i telefony punktów informacyjno-kontaktowych:
                 www.aa.org.pl/fundacja/kontakt_punkty.htm
               - Pomarańczowa Linia – Dla Rodziców Pijących Dzieci – 0 801 140 068